Badania wykopaliskowe w Złotej na stanowisku 6 - „Kopiec Kwacała" w 2013 roku - Badania i nabytki muzealne - Archeologia Sandomierz

Badania wykopaliskowe w Złotej na stanowisku 6 - „Kopiec Kwacała" w 2013 roku

Badania wykopaliskowe w Złotej na stanowisku 6 w pobliżu Kopca Kwacała kontynuowano w roku 2013. W ich trakcie odkryto 12 obiektów, przede wszystkim jamy o różnych funkcjach, a także jedno palenisko o konstrukcji kamienno-glinianej. Są to pozostałości osad z okresu wczesnego neolitu i wczesnej epoki brązu.

Dwa obiekty, gliniankę i jamę gospodarczą, można wiązać z kulturą malicką z okresu wczesnego neolitu. Na jej pozostałości natrafiono już w trakcie badań prowadzonych w latach 2002-2004. Glinianka, czyli zagłębienie powstałe w wyniku wybierania gliny (lessu) służącej do wylepiania plecionkowych ścian budynków, to duży, nieregularny obiekt o nierównym dnie, stosunkowo płytki (przeciętnie ok. 100 cm głębokości). Zagłębienia takie najczęściej później traktowane były jako śmietniki, czasami chowano w nich zmarłych. W gliniance odkrytej w Złotej znaleziono liczne fragmenty charakterystycznie zdobionych naczyń, wyroby z krzemienia czekoladowego – przede wszystkim drobne wióry i ich fragmenty, uszkodzoną siekierkę kamienną, a także muszle małży, rogi i kości zwierzęce, będące zarówno odpadkami pokonsumpcyjnymi, jak i pochodzącymi z produkcji narzędzi.

 

Drugim obiektem związanym z kulturą malicką jest okrągła w planie, sięgająca prawie 2 m głębokości jama – piwniczka, służąca prawdopodobnie do przechowywania żywności. Obiekty takie po zaprzestaniu użytkowania traktowane były jako jamy odpadkowe i śmietniki. W jamie znaleziono, poza kośćmi zwierzęcymi i potłuczonymi naczyniami, kilkadziesiąt wiórów z krzemienia czekoladowego, ich fragmenty oraz wykonane z nich narzędzia: wiertniki, przekłuwacze, drapacze, a także fragment motyki kamiennej w kształcie „kopyta szewskiego”. Część wiórów krzemiennych i ich fragmentów nosi ślady tzw. wyświeceń żniwnych wskazujących, że stanowiły one elementy ostrzy sierpów (wkładki sierpowe).

 

W trakcie badań w 2013 roku natrafiono też na pozostałości osady ludności kultury mierzanowickiej z wczesnej epoki brązu: głębokie jamy – piwniczki, palenisko kamienno-gliniane i płytsze jamy o bliżej nieokreślonych funkcjach. Jedna z jam była wkopana w starszą, zasypaną już jamę kultury malickiej. W obiektach kultury mierzanowickiej znaleziono przede wszystkim fragmenty naczyń, zabytki krzemienne i kości zwierzęce. Na uwagę zasługuje fakt, że osada kultury mierzanowickiej usytuowana była w odległości jedynie kilkunastu metrów od cmentarzyska, badanego w latach poprzednich. Na obecnym etapie rozpoznania stanowiska, przy braku dat absolutnych z grobów i obiektów osadowych, trudno określić, czy cmentarzysko i osada są sobie współczesne, czy też dzielą je jakieś różnice czasowe, a jeżeli tak, to jak duże.

 

W świetle badań z lat 2002-2004 i 2012-2013, stanowisko 6 w Złotej wydaje się być jednym z najciekawszych na Sandomierszczyźnie. Dotychczas rozpoznano jedynie niewiele ponad 7 arów jego powierzchni. Z uwagi na znajdujące się tu sady owocowe, pozostała jego część jest na razie niedostępna do badań.

 

* Badania wykopaliskowe na stanowisku 6 w Złotej w 2013 roku prowadził dr Marek Florek z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie wspólnie z Moniką Bajką z Muzeum Okręgowego w Sandomierzu przy udziale studentów archeologii z UMCS w Lublinie.

 

O wynikach badań w Złotej na stanowisku 6 w 2013 roku można przeczytać też w artykule:

M. Bajka, M. Florek, Badania archeologiczne w Złotej koło Sandomierza w 2013 roku, „Zeszyty Sandomierskie”, nr 35, 2013, s. 69-71.

 

alt.php?id=542 alt.php?id=543
alt.php?id=544 alt.php?id=545

 

Muzeum

alt.php?id=422