Kultura ceramiki sznurowej - Archeologia Sandomierz

Kultura ceramiki sznurowej

(ok. 2800-2300 r. p.n.e.)

 

To ludność typowo pasterska, dla której podstawę utrzymania stanowił wypas dużych stad bydła, kóz i owiec. Podobnie jak kultura amfor kulistych, społeczność ta znana jest przede wszystkim ze znalezisk grobowych.

Zmarłych chowano w pozycji skurczonej, mężczyzn na prawym, kobiety na lewym boku, często pod kurhanami – kopcami ziemnymi o średnicy ok. 10-12 m i wysokości do 5 m. Lokowano je na najwyższych miejscach w okolicy, dzięki czemu były z daleka widoczne i stanowiły punkty orientacyjne w terenie. Pod kurhanami, jak i w grobach płaskich spotyka się w tym czasie groby niszowe o dość skomplikowanej konstrukcji.

Groby niszowe, typowe w kulturach ceramiki sznurowej i złockiej, miały formę pionowego szybu, od którego odchodziła w bok nisza lub komora, najczęściej owalna o płaskim dnie i kopułowatym stropie. W niej składano ciało zmarłego i dary grobowe, po czym wejście do niszy zastawiano kamiennym blokiem lub zasypywano szyb.

Najbardziej charakterystycznymi elementami wyposażenia grobów były naczynia gliniane – duże amfory i pucharki, zdobione odciskami sznura i nacięciami, kamienne topory, tzw. bojowe, oraz krzemienne siekiery.

 

alt.php?id=436

 

Czy wiesz, że...

Ze względu na znajdowaną dużą ilość kamiennych toporów, związanych z ludnością kultury ceramiki sznurowej, dawniej nazywano ją kulturą toporów bojowych.

Topory kamienne pełniły funkcje zarówno narzędzi rąbiących, jak i broni obuchowo-siecznej. Prawdopodobnie uważano je też za atrybuty przywódców czy wojowników.

Wykonywanie topora rozpoczynano od wykucia ze skały kamiennej zarysu jego formy. Następnie powierzchnię półwytworu obrabiano uderzeniami, uzyskując pożądany kształt. Po wywierceniu otworu, narzędzie gładzono i szlifowano.

Otwory w kamieniu wiercono za pomocą rurki wykonanej z pustej w środku kości, przypominającej dzisiejsze wiertła koronkowe. Kość osadzano w drewnianym trzpieniu i owijano cięciwą łuku, przy pomocy którego wprawiano ją w ruch (tzw. wiertarka łukowa lub smyczkowa). Kościane „wiertło” podsypywano piaskiem, który skrawał skałę i ułatwiał wiercenie otworu w twardym materiale.

Podobne „wiertarki” służyły też do rozniecania ognia. Wówczas twardy kołek (zamiast kościanego „wiertła”), dociskany do kawałka drewna, powodował wydzielanie się ciepła w wyniku tarcia.

 

alt.php?id=437