Kultura ceramiki wstęgowej rytej - Archeologia Sandomierz

Kultura ceramiki wstęgowej rytej

(VI tys. - ok. 4800 r. p.n.e.)

 

Ludność tej kultury to pierwsi rolnicy i hodowcy, którzy przybyli na nasze ziemie z południa, z terenu Moraw i południowo-zachodniej Słowacji. Grupy te zasiedliły żyzne ziemie lessowe na Górnym Śląsku i w Małopolsce (głównie okolice Krakowa i Sandomierza), a ich kontakty ze światem mezolitycznych łowców-zbieraczy prowadziły do stopniowego szerzenia się neolitycznego sposobu życia na coraz rozleglejsze obszary.

Większość naczyń w najstarszej na naszych ziemiach kulturze neolitycznej miała kształt wycinka kuli. Są to tzw. półkuliste czarki, być może pierwotnie wzorowane na pojemnikach wykonywanych z tykw. Naczynia lepiono ręcznie przy użyciu tzw. techniki taśmowej. Najpierw modelowano dno, najczęściej z jednego kawałka gliny. Następnie formowano ścianki poprzez nakładanie kolejnych, spłaszczonych wałeczków z gliny. Miejsca ich styku zagładzano i wyrównywano. Najmniejsze naczynia wylepiano z jednego kawałka gliny. Charakterystycznym sposobem zdobienia czarek są linie wyryte przed wypałem patykiem lub innym ostrym narzędziem w postaci wstęg prostych lub półkolistych i innych wątków geometrycznych. Towarzyszą im czasem punkty „nutowe”, a w późnej fazie istnienia kultury – głębokie poprzeczne nacięcia.

Osobną kategorią są naczynia o grubych ściankach, często mniej starannie wykonane, zwane kuchennymi, które dekorowano plastycznymi guzkami lub listwami.

 

alt.php?id=40

 

 

 

 

 

 

 

Ludność wczesnoneolityczna wytwarzała wyspecjalizowane narzędzia krzemienne: krótkie, wachlarzowate drapacze wiórowe, półtylczaki, wióry bez retuszu, długie przekłuwacze z dobrze wyodrębnionym żądłem oraz nieliczne rylce. Wykonywano je z wiórów i odłupków, które odbijano kamiennym lub krzemiennym tłukiem z fragmentu konkrecji, zwanej rdzeniem. Po uformowaniu retuszem ich części pracujących i oprawieniu w drewniane lub kościane rękojeści, narzędzia te służyły do różnych prac gospodarskich.

 

                 alt.php?id=412                                      alt.php?id=413
NARZĘDZIA:
alt.php?id=411
alt.php?id=414   alt.php?id=415

 

 

Czy wiesz, że...

Na Ziemi Sandomierskiej surowcem używanym najchętniej przez społeczności wczesnoneolityczne do wyrobu narzędzi wiórowych był krzemień czekoladowy, pozyskiwany na obszarze północno-wschodniego obrzeżenia Gór Świętokrzyskich (w pasie od okolic Orońska, przez Tomaszów, Wierzbicę, Iłżę po okolice Ożarowa).

Znaleziska glinianych przęślików, które służyły do obciążania prostych przęślic z drewnianego kija, świadczą o znajomości tkactwa już we wczesnym neolicie.